Afhending fasteignar: hvað þarftu að gera þegar þú færð lyklana?

Uppskrift þáttarins

Textinn er uppskrift af því sem Baldur segir í þættinum, lítillega lagfærð svo hún lesist betur.

Nú er komið að afhendingu, sem er líklega skemmtilegasti parturinn í ferlinu. Það er minnsta stressið og lítið sem ekkert sem þú þarft að gera, fyrir utan að taka við lyklunum og byrja að hugsa um hvað þú ætlar að mála og gera. En það er samt mikilvægt að stoppa aðeins þegar þú ert komin með lyklana í hendurnar og seljandinn er farinn, og fara svolítið yfir íbúðina.

Afhending er rosalega óformleg. Óformleg að því leyti að það er enginn kaupsamningur og engir pappírar. Yfirleitt eru kaupandi og seljandi í sambandi, hringja hvor í annan eða senda skilaboð og mæla sér mót: hentar þér í hádeginu á morgun, á afhendingardaginn? Það er oft sem seljandi afhendir fyrr, sem er bara allt í lagi. Seljandi á rétt á því að afhenda fyrr, en ekki seinna.

Nú hittist þið á staðnum og seljandinn afhendir lyklana. Það er bara fínt að spyrja: er eitthvað sérstakt sem við þurfum að vita, til dæmis varðandi ruslið, sameignina eða þrif? Kíkja aftur á geymsluna, hvar var geymslan aftur? Bara að fara smá hring með seljandanum. Þetta er ekki endilega rétti tímapunkturinn til að benda á: heyrðu, bíddu nú við, var þessi rispa þarna? Það er frekar þegar seljandinn er farinn sem þú ferð vel yfir eignina. Þetta er bara vinalegur hittingur. Taka við lyklunum, heyrðu, þessi gluggi er svolítið stífur, eða eitthvað svoleiðis. Nokkuð þægilegt.

Það sem þarf að huga að er þetta: seljandi ber ábyrgð á því að tilkynna húsfélaginu um nýjan eiganda, og seljandi ber ábyrgð á því að tilkynna rafmagnið og flytja það yfir á kaupandann. Það getur verið að seljandinn gleymi því, svo það er fínt ef þú manst eftir því á staðnum að spyrja: heyrðu, varstu búinn að lesa af mælum? Ef seljandinn segir nei, eða spyr hvort þú getir gert það, þá er það bara allt í lagi. Þá ferðu bara niður í kjallara, tekur mynd af mælinum, ferð inn á veitur.is og tilkynnir nýjan eiganda. Seljandi ber ábyrgð á þessu, og ef það gleymist er það á ábyrgð seljanda, en það er bara gott að spyrja út í það.

Þegar þið eruð að kveðjast geturðu spurt: varstu búinn að tilkynna húsfélaginu að við værum nýir eigendur? Líklegast segir seljandinn: nei, ég geri það á eftir. Allt í lagi. Ef þú tekur síðan eftir því, kannski um næstu mánaðamót, að þú ert ekki komin með rukkun frá húsfélaginu, þá er allt í lagi að annaðhvort senda á seljandann og spyrja hvort hann sé búinn að þessu, eða hreinlega hafa samband við formann eða gjaldkera húsfélagsins og segja: við erum nýir eigendur, ég vildi bara tilkynna eigendaskipti. Það er rosalega oft sem þetta lendir á kaupandanum. Þetta getur hafa gleymst hjá seljanda, eða seljandinn gert það vitlaust og haldið að hann væri búinn að því. Það er líka allt í lagi að fara inn á veitur.is og tilkynna, þótt það sé gert tvisvar. Ef þú ert ekki viss um að seljandinn klári það, þá er það bara gert tvisvar og það er allt í lagi.

Það sem þú gerir núna, þegar þú hefur fengið afhent og seljandinn er farinn, er bara að byrja á því að labba um íbúðina og skoða hvort það sé eitthvað sem kemur á óvart. Skoðaðu mjög ítarlega. Það er mjög ólíklegt og sjaldgæft, en það getur verið eitthvað bak við, af því að nú er búið að tæma eignina og þú getur séð bak við allt. Það er annar punktur sem er gott að vita ef þú ert ekki búin að kaupa: ekki vera feimin við að skoða eignina vel, skoða bak við skápa og bak við húsgögn, spyrja fasteignasalann: má ég færa sófann og kíkja á bak við? Það getur komið fyrir, og alls ekki sjaldan. Ég ætla ekki að segja oft, en það er oftar en við höldum að eitthvað komi í ljós sem er bak við eitthvað, og seljandinn vissi kannski ekki einu sinni af því. Þetta getur verið mygla bak við sófann eða alls konar.

Farðu vel yfir íbúðina, skoðaðu hvern einasta krók og kima og taktu myndir af öllu sem þér finnst athugavert. Við förum í galla í öðrum þætti, hvað telst galli og hvað ekki. En ef það er eitthvað sem þú telur að seljandi hafi vitað af en ekki upplýst um, taktu mynd af því og ekki fara í einhverja fýlu strax. Stoppaðu, taktu mynd, veltu fyrir þér hvort þetta sé galli og byrjaðu kannski að skoða það ferli í framhaldinu og sendu á fasteignasalann. Við förum betur í það í gallaþættinum hvað galli er og hvort þú eigir rétt á einhverjum bótum.

En almennt er það eina sem þú átt að gera að fá lyklana, taka hring með seljandanum og spyrja hvort hann sé búinn að flytja rafmagnið yfir og tilkynna nýjan eiganda vegna rafmagns og til húsfélagsins. Yfirleitt er hitinn inni í hússjóðnum, en ef ekki er gott að spyrja út í það líka. Og taktu smá hring og skoðaðu eignina vel áður en þú ferð að mála eða flytja inn. Ef það er eitthvað sem þú ert óviss með geturðu heyrt í mér aftur og spurt hvort þetta sé eðlilegt, það er alveg velkomið. En sjáumst annars í næsta þætti.